Pre-loader

สร้างคำศัพท์

หลักการทางประสาทวิทยาศาสตร์

กิจกรรมนี้เกี่ยวข้องกับการทำงานของสมองบริเวณ left hemisphere โดยเฉพาะ Broca’s area ซึ่งควบคุมการสร้างภาษา (language production) และ Wernicke’s area ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเข้าใจภาษา (language comprehension) รวมถึงการเชื่อมต่อของ arcuate fasciculus ที่ทำหน้าที่ส่งผ่านข้อมูลระหว่างการเข้าใจและการพูด การฝึกเชื่อมโยงคำและสร้างคำใหม่นี้ช่วยกระตุ้น semantic network activation, phonological processing, และส่งเสริม neuroplasticity ในวงจรภาษาของสมอง (language network)

- ผู้สูงอายุสุขภาพดีที่ต้องการกระตุ้นทักษะด้านภาษา
- ผู้ที่เริ่มมีปัญหาการลืมคำหรือการดึงคำช้า
- ผู้ใหญ่ทั่วไปที่ต้องการฝึกการคิดเชิงภาษาและการสื่อสาร

แบบฝึกหัดนี้จะช่วยกระตุ้นทักษะการใช้เหตุผลแบบอุปนัยและความจำด้านความหมายของผู้ใช้ เพื่อให้ประสบความสำเร็จ ผู้ใช้จะต้องใช้การสแกนภาพและความจำด้านความหมายของคำร่วมกันเพื่อจดจำคำศัพท์ในกองตัวอักษร ช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถ เรียกคืนคำ (word retrieval) และสื่อสารได้คล่องขึ้น ลดอาการ “นึกคำไม่ออก” ขณะสนทนา ช่วยให้พูดหรืออธิบายความคิดของตนเองได้ชัดเจนและมั่นใจมากขึ้น อีกทั้งยังส่งเสริมการทำงานของสมองด้านภาษา การจำชื่อบุคคล สิ่งของ และการเข้าร่วมกิจกรรมทางสังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ผู้บำบัดเตรียมตัวอักษร 5–7 ตัว (เช่น ก ข ม า ส ร) แล้วให้ผู้สูงอายุสร้างคำศัพท์จากตัวอักษรเหล่านั้นให้ได้มากที่สุดภายในเวลาที่กำหนด เมื่อผู้สูงอายุสามารถคิดคำได้ ให้พูดออกเสียงหรือเขียนลงกระดาษ
 

ประมาณ 10–15 นาที

- จำนวนคำที่สร้างได้ (Word count): จำนวนคำที่ผู้สูงอายุสามารถสร้างได้ภายในเวลาที่กำหนด
- ความถูกต้องของคำ (Accuracy): การประเมินว่าคำที่สร้างมีความหมายและสะกดถูกต้องหรือไม่

ระหว่างการทำกิจกรรม ผู้บำบัดให้การชี้แนะและใช้ mediation เพื่อกระตุ้นให้ผู้สูงอายุคิด วิเคราะห์ และเชื่อมโยงคำได้ด้วยตนเอง โดยใช้การให้ general cues, specific cues, และ gradation ตามลำดับ เพื่อเสริมการคิดยืดหยุ่นทางภาษาและการเรียกคืนคำจากความจำระยะยาว
หลังจบกิจกรรมแต่ละรอบ ผู้บำบัดให้ feedback เพื่อให้ผู้สูงอายุทบทวนกลยุทธ์การคิดของตนเอง และปรับรูปแบบการสร้างคำในรอบต่อไปให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น